W dniach 2–4 października 2026 roku mury prestiżowego Esil University w Astanie stały się sercem polskiego życia kulturalnego i naukowego w Kazachstanie. To właśnie tam odbył się Kongres Kultury Polskiej „Otwórz Polskę na nowo” – kluczowe wydarzenie integracyjno-edukacyjne, które zbiegło się z pięknym akcentem obchodów Dnia Edukacji oraz Dnia Nauczyciela.
Inicjatywa zorganizowana przez Związek Polaków w Kazachstanie, przy niezastąpionym wsparciu Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, stworzyła elitarną platformę dyskusyjną dla liderów, nauczycieli oraz działaczy z całego kraju. Projekt został dofinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2026 roku, co podkreśla jego strategiczną rangę dla relacji dwustronnych.
Przez trzy intensywne dni 30 kluczowych delegatów pracowało nad nową strategią rozwoju polskiej tożsamości. Program zdominował maraton myślowy: 10 wielkich debat plenarnych i panelowych przygotowanych przez Związek Polaków w Kazachstanie. Pierwszy dzień przyniósł 4 fundamentalne debaty plenarne, natomiast drugi upłynął pod znakiem 6 specjalistycznych paneli dyskusyjnych. Uczestnicy pochylili się nad nowoczesnym podejściem do edukacji w realiach kazachstańskich, zarządzaniem dziedzictwem, innowacjami multimedialnymi oraz ochroną polskich miejsc pamięci narodowej.
Zwieńczeniem Kongresu była niezwykle ważna debata panelowa z udziałem reprezentantów lokalnych władz i organizacji oraz panel podsumowujący, podczas którego wypracowano oficjalną strategię rozwoju na lata 2027–2030 i przyjęto rezolucję końcową.
Ciekawostki i kulisy Kongresu: Tego mogłeś nie wiedzieć!
- Pakt dla 9 szkół regionalnych: Jednym z najważniejszych punktów programu było stworzenie nowego, zintegrowanego systemu wsparcia dla dziewięciu szkół polonijnych rozsianych w różnych regionach Kazachstanu. Nauczyciele zyskali dostęp do nowoczesnych, cyfrowych materiałów dydaktycznych ukierunkowanych na przyciągnięcie młodego pokolenia.
- Most międzykulturowy: Kongres stał się przestrzenią unikalnego dialogu międzyetnicznego. Uczestnicy wzięli udział w oficjalnych spotkaniach m.in. ze Stowarzyszeniem „Orszak Polonijny”, Stowarzyszeniem „Polacy” oraz wpływowym Zgromadzeniem Narodów Kazachstanu (Asambleą), co otwiera nowe drzwi dla instytucjonalnej współpracy polonijnej na szczeblu państwowym.
- Kultura zrównoważona: Teoria i Praktyka: Obrady przy stołach konferencyjnych były ściśle połączone z wyjściami studyjnymi. Delegaci opuścili mury uniwersytetu, aby wziąć udział w specjalnych wycieczkach do najważniejszych kazachstańskich ośrodków kultury i oświaty, badając na żywo metody zarządzania tamtejszymi dobrami narodowymi.
- Innowacje 2.0: Dużym zaskoczeniem i nowością była sesja poświęcona nowoczesnym formom ekspresji. Prelegenci udowodnili, że o historii Chopina, Moniuszki czy Paderewskiego można opowiadać młodzieży za pomocą narzędzi multimedialnych, filmów tematycznych i platform społecznościowych, co całkowicie zmienia dotychczasowe postrzeganie promocji kultury za granicą.
- Roczny maraton przygotowań: Choć same obrad trwały trzy dni, Kongres był zwieńczeniem całorocznej, mrówczej pracy koordynacyjnej. Obejmowała ona rekrutację w regionach, ścisłą współpracę badawczą z kazachstańskimi ośrodkami kulturalnymi oraz drobiazgowe projektowanie materiałów pomocniczych i platform debatanckich przez sztab ekspertów, grafików i techników.
Kongres pod hasłem „Otwórz Polskę na nowo” udowodnił, że polska społeczność w Kazachstanie nie tylko pielęgnuje pamięć o swoich korzeniach, ale patrzy głęboko i odważnie w przyszłość. Wypracowane w Astanie nowoczesne przywództwo w kulturze z pewnością przyniesie owoce w nadchodzących latach.
